Waar meet je de stekenverhouding? Tel in het midden

Hetzelfde garen en dezelfde hulpmiddelen leveren niet bij iedereen een even groot werkstuk op. De stekenverhouding beschrijft hoeveel steken en toeren binnen een bepaalde afstand passen. Met een klein proeflapje controleer je die aantallen in je eigen werk. Deze basisuitleg gaat over het meten van vlak gewerkt materiaal. Volg de specifieke aanwijzingen voor rondwerken, ingewikkelde motieven of een andere methode die het patroon voorschrijft. Begin met het vastleggen van vergelijkbare gegevens, in plaats van het lapje naar het gewenste aantal uit te rekken.

1. Controleer wat je meet en in welke toestand

   Lees bij de stekenverhouding welk garen, hulpmiddel, steekpatroon, meetbereik en welke afwerking worden bedoeld. Gebreide tricotsteek en een haakpatroon zijn verschillende omstandigheden. Controleer of de opgegeven verhouding geldt vóór of na wassen of blocken, het in vorm brengen en laten zetten van het materiaal. Volg voor elke behandeling het patroon en de wasvoorschriften van het garen. Moet je na het drogen meten, laat het lapje dan helemaal droog worden. Niet elke vezel verdraagt dezelfde watertemperatuur of stoombehandeling. Gebruik de centimeterschaal bij een voorschrift van 10 cm en de inchschaal bij 4 inch; meng de eenheden niet.

2. Laat ruimte rondom het meetvlak

   Als je 10 cm moet meten, biedt een proeflapje dat van rand tot rand slechts 10 cm breed is geen centraal stuk zonder randen. Maak het groot genoeg om rondom het meetvlak materiaal over te houden. Randsteken en de eerste en laatste toeren kunnen afwijken van het midden. Leg het lapje op een vlak oppervlak, strijk het zonder trekken glad en plaats de liniaal in het midden. Past de vereiste afstand daar niet, maak dan een groter lapje in plaats van een kleiner exemplaar uit te rekken. Het venster in de illustratie toont de plaats; het is geen liniaal op ware grootte om af te drukken en te gebruiken.

   

3. Tel steken in de breedte en toeren in de hoogte apart

   Tel horizontaal de steken binnen de aangegeven afstand. Tel verticaal de toeren binnen de opgegeven afstand. Bij het voorbeeld van 20 steken en 26 toeren per 10 cm vergelijk je het aantal over 10 cm horizontaal met 20 en het aantal over 10 cm verticaal met 26. Tel de twee getallen niet op en gebruik niet het totale aantal steken van het hele lapje. Het zijn voorbeeldgetallen, geen streefwaarden voor elk garen of steekpatroon. Eindigt de meetafstand midden in een steek, noteer dan het herkenbare deel in plaats van naar een handig heel getal af te ronden. Raadpleeg het patroon als onduidelijk is hoe een patroonherhaling wordt geteld.

4. Vergelijk gelijke omstandigheden vóór de volgende stap

   Stel dat het patroon 20 steken over 10 cm breedte vraagt, maar je telt er 22. Er passen dan meer steken in dezelfde breedte; dat betekent niet dat het lapje met 22 steken breder is. Controleer eerst eenheden, meetplaats, steekpatroon, afwerking en telling. Pas je daarna een naalddikte of andere omstandigheid aan, meet dan een nieuw lapje en noteer de hulpmiddelen bij de resultaten. Een kloppend horizontaal aantal bewijst niet dat het verticale aantal ook klopt: bewaar beide metingen. Deze ene controle garandeert niet de afmetingen of pasvorm van het uiteindelijke werkstuk. Als je na opnieuw controleren nog steeds meer steken over dezelfde breedte telt dan het patroon aangeeft, probeer dan dikkere breinaalden of een dikkere haaknaald, afhankelijk van het gereedschap dat je gebruikt. Tel je minder steken, probeer dan een dunnere variant van hetzelfde gereedschap. Maak na de wissel een nieuw proeflapje en meet zowel de steken als de toeren opnieuw onder de in het patroon beschreven omstandigheden.